Abstract. Ushbu maqolada inson xotirasining hayotdagi o‘rni, ahamiyati va uni rivojlantirish yo‘llari haqida fikr yuritiladi. Xotiraning asosiy turlari, eslab qolish va unutish jarayonlari, bilimlarni mustahkamlashda takrorlash, yozib borish va kitob o‘qishning ahamiyati yoritiladi. Shuningdek, zamonaviy texnologiyalar, sun’iy intellekt va ijtimoiy tarmoqlarning inson xotirasi hamda mustaqil fikrlashiga ta’siri muhokama qilinadi. Maqolada Imom Zarnujiy qarashlari va mualliflarning shaxsiy kuzatishlariga ham alohida e’tibor qaratiladi.