Abstract. Maqolada monopoliyaning iqtisodiy mohiyati, vujudga kelish omillari, asosiy belgilari va bozor munosabatlariga ta’siri tahlil qilinadi. Monopoliyaning tabiiy, iqtisodiy va huquqiy shakllari, uning narxlar, ishlab chiqarish hajmi, iste’molchilar tanlovi hamda innovatsion faollikka ta’siri yoritiladi. Shuningdek, monopoliyaning ayrim tarmoqlarda miqyos samaradorligini ta’minlashi mumkinligi bilan birga, raqobat cheklangan sharoitda yuzaga keladigan xavflar ham ko‘rib chiqiladi. O‘zbekiston iqtisodiyotida raqobat muhitini rivojlantirish va ustun mavqeni suiiste’mol qilishning oldini olish bo‘yicha takliflar beriladi.