18.04.2026 "Modern Science and Research" xalqaro ilmiy jurnali 1 seriyasi. Volume 5 Issue 4
Abstract. Gestatsion qandli diabet (GQD) homiladorlik davrida paydo bo‘ladigan yoki birinchi marta aniqlanadigan glyukoza intoleransiyasi bilan tavsiflanadi. U dunyo bo‘ylab homilador ayollarning 5–20%ida uchraydi va ona-homila salomatligiga sezilarli xavf tug‘diradi. Kasallikning rivojlanishi insulin rezistentligi, homiladorlik gormonlari ta’siri va beta-hujayra yetishmovchiligi bilan bog‘liq. So‘nggi yillarda ichak mikrobiotasi, adipokinlar va genetik faktorlarning roli ham faol o‘rganilmoqda. GQDning erta aniqlanishi preeklampsiya, makrosomiya, neonatal gipoplikemiya va uzoq muddatli metabolik asoratlarning oldini olish uchun muhimdir. Ushbu maqola gestatsion diabetning patogenezi, xavf omillari, diagnostika mezonlari, klinik oqibatlari va zamonaviy davolash strategiyalarini yoritadi.
Keywords: Gestatsion qandli diabet (GDM); homiladorlikda glyukoza intoleransiyasi; insulin rezistentligi; OGTT; postprandial giperlikemiya; preeklampsiya; makrosomiya; neonatal gipoplikemiya; metabolik sindrom; zamonaviy diagnostika; CGM; metformin; insulin terapiyasi; parhez-terapiya; jismoniy faollik; tug‘ruq taktikasi; postpartal kuzatuv; epigenetik o‘zgarishlar; mikrobiota; homiladorlik gormonlari.